ข้อมูลการดำเนินงาน

pic01

การสำรวจวัดคลื่นไหวสะเทือนบนพื้นดิน

การสำรวจคลื่นไหวสะเทือนบนบก

การสำรวจคลื่นไหวสะเทือนบนพื้นดิน

      แหล่งกำเนิดคลื่น ที่ใช้ในการสำรวจที่อยู่บนผิวดินมี 2 ชนิด คือ ใช้ดินระเบิด และรถสั่นสะเทือน (Vibroseis) ซึ่งแต่ละชนิด มีความเหมาะสมกับการใช้งานต่างๆ กัน การใช้ Vibroseis เหมาะสมกับการสำรวจตามริมถนน ซึ่งสามารถจำกัด Noise ซึ่งเกิดจากการวิ่งของยานพาหนะต่างๆ ได้

ขั้นตอนการสำรวจ

      การดำเนินงานสำรวจมี 3 ขั้นตอน คือ

การรังวัดแนวสำรวจ ( Line survey )
      การดำเนินงานสำรวจมี 3 ขั้นตอน คือการรังวัดแนวสำรวจตามแนวที่กำหนดไว้ในแผนที่ โดยใช้กล้องสำรวจ Theodolite และ Electrical Distance Meter (สำหรับวัดระยะทาง) เพื่อหาตำแหน่ง และค่าระดับของหมุดแสดงตำแหน่ง กับหมายเลขของสถานีรับคลื่น (Geophone Station) และจุดกำเนิดคลื่น (Shot Point) ซึ่งมีระยะห่างระหว่างจุดกำเนิดคลื่นประมาณ 40-80 เมตร

การเจาะ ( Drilling )
       เจาะหลุมกำเนิดคลื่นตามแนวสำรวจที่รังวัดไว้ โดยใช้แรงคนเจาะ หรือเครื่องเจาะขนาดเล็กหลุมเจาะมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3 นิ้ว ความลึกประมาณ 3-4.5 เมตร โดยเจาะจำนวน 3 หลุมต่อจุดกำเนิดคลื่น ขึ้นกับความยากง่ายในการเจาะ

การบันทึกสัญญาณคลื่น ( Recording )
      สถานีรับคลื่นแต่ละสถานี จะมีตัวรับคลื่น (Geophone) พ่วงกันประมาณ 12-24 ตัว (Geophone Array) วางตามแนวสำรวจ แต่ละตัวห่างกันประมาณ 1-5 เมตร คลื่นสัญญาณ จะถูกส่งไปตามสายเคเบิล และถูกบันทึกบนเทปแม่เหล็ก โดยเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ครั้งละ 48-120 สถานี ในช่วงเวลาประมาณ 5 วินาที การบันทึกสัญญาณคลื่นนี้ จะต้องไม่มีคลื่นเสียง หรือคลื่นสั่นสะเทือนชนิดอื่น เช่น จากคนเดิน จากลมพัด หรือจากรถบรรทุกเป็นต้น เป็นตัวรบกวนทำให้สัญญาณที่ บันทึกมีคุณภาพไม่ดี เนื่องจากตัวรับคลื่นนี้มีความไวต่อความสะเทือนมาก

      แหล่งกำเนิดคลื่น เป็นระเบิดชนิดพิเศษ สำหรับการสำรวจวัดคลื่นไหวสะเทือน (ส่วนประกอบทางเคมี : Monomethyllamine Nitrate, AmmoniumNitrate, Gelling Agent และน้ำ) หลุมกำเนิดคลื่นแต่ละหลุม ใช้ระเบิดน้ำหนัก 1 กิโลกรัม และปิดปากหลุมให้แน่น การจุดระเบิดจะใช้คลื่นวิทยุความถี่สูง (VHF) ซึ่งส่งสัญญาณจากรถบันทึกสัญญาณ

      ตัวรับคลื่น ทำหน้าที่รับสัญญาณคลื่นที่วิ่งจากจุดกำเนิดคลื่นผ่านลงไปยังชั้นหินที่ระดับความลึก แล้วสะท้อนกลับขึ้นมายังตัวรับคลื่นสัญญาณผ่านไปตามสายเคเบิล สู่รถบันทึกที่มีเครื่องมืออิเล็กโทรนิกส์รับสัญญาณ และบันทึกลงเทปแม่เหล็ก ซึ่งจะต้องทำการแปรข้อมูล (Data Processing) คือ การเปลี่ยนแปลงข้อมูลดิบให้อยู่ใน รูปภาพตัดขวางไหวสะเทือน (Seismic Section) และนักธรณีฟิสิกส์จะทำการแปลข้อมูล (Data interpretation) หาลักษณะโครงสร้างธรณีวิทยา การวางตัวของชั้นหิน และกำหนดตำแหน่งหลุมเจาะต่อไป

      การสำรวจนี้จะไม่ทำลายสภาพป่าไม้ หรือตัดต้นไม้แต่อย่างใด เพียงแต่เลาะเล็มกิ่งไม้ ใบไม้ เพื่อส่องกล้องกำหนดแนวสำรวจ และเมื่อเสร็จสิ้นการสำรวจ ผู้รับสัมปทานจะเก็บหมุด สายเคเบิล และอุปกรณ์ทั้งหมดออกจากพื้นที่

สำรวจกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ